Lazar Kostić
Lazar Kostić – Życie i Działalność
Lazar Kostić, serbski polityk nacjonalistyczny, pisarz, ekonomista i prawnik, urodził się 15 marca 1897 roku we Vranovići. Jego życie oraz działalność polityczna i naukowa miały znaczący wpływ na historię Jugosławii oraz na późniejsze debaty dotyczące tożsamości narodowej w regionie. Zmarł 17 stycznia 1979 roku w Zurychu, pozostawiając po sobie bogaty dorobek literacki oraz kontrowersyjne poglądy.
Wczesne życie i edukacja
Kostić był synem prawosławnego duchownego Marko Kosticia oraz Darinki z d. Petković. Po ukończeniu liceum w Sremski Karlovci w 1918 roku, został powołany do służby wojskowej w armii austro-węgierskiej. Jednakże, nie zgodził się na służbę i zdezerterował. Wkrótce po tym podjął studia teologiczne na Uniwersytecie Belgradzkim, które jednak po roku przerwał na rzecz prawa. Jego pasja do nauki prowadziła go do pracy w różnych instytucjach edukacyjnych oraz rządowych.
Działalność akademicka
Od 1921 roku Kostić pracował w biurze statystycznym, gdzie zajmował się zagadnieniami demograficznymi. W 1926 roku rozpoczął karierę akademicką jako profesor wydziału prawa w Suboticy. Jego wiedza oraz umiejętności przyczyniły się do powołania wydziału ekonomii na Uniwersytecie Belgradzkim w 1937 roku, co było istotnym krokiem w rozwoju edukacji wyższej w Jugosławii.
Polityka i kontrowersje
W kontekście politycznym Kostić był związany z proniemieckim rządem tymczasowym po inwazji niemieckiej na Jugosławię w kwietniu 1941 roku. Jako kapitan rezerwy pełnił funkcję odpowiedzialną za transport. Jego decyzja o dołączeniu do rządu wzbudzała wiele kontrowersji, szczególnie w kontekście późniejszej oceny jego działalności i współpracy z okupantem. Po rezygnacji z tego stanowiska w lipcu 1941 roku nie podjął dalszej współpracy z rządem Milana Nedicia.
Emigracja i działalność po wojnie
Po II wojnie światowej Kostić opuścił Serbię tuż przed wkroczeniem Armii Czerwonej do Belgradu. Od marca 1945 roku mieszkał w Wettingen koło Zurychu, gdzie współpracował z American Statistical Association w Waszyngtonie oraz prowadził wykłady na Uniwersytecie w Chicago. Jego życie na emigracji stało się czasem intensywnej pracy twórczej oraz publikacji książek, które wzbudzały wiele kontrowersji.
Poglądy i publikacje
Kostić był autorem wielu książek, w których przedstawiał swoje kontrowersyjne poglądy dotyczące Serbów i ich historii. W swoich pracach argumentował m.in., że bośniaccy Muzułmanie są Serbami oraz że Serbia podczas II wojny światowej była wolna od antysemityzmu. Jego publikacje znalazły nowe życie po upadku komunizmu, a niektóre z nich zostały wznowione dzięki staraniom Vojislava Šešelja, który był jednym z jego największych admiratorów.
Życie osobiste
Lazar Kostić był żonaty z Zorą z d. Baškić, z którą miał czworo dzieci. Jego życie rodzinne pozostawało względnie prywatne, jednakże jego konwersacje oraz podejście do polityki wpływały również na jego najbliższych. Po jego śmierci w 1979 roku szczątki Kostića zostały przeniesione do rodzinnej miejscowości Gošić k. Kotoru w lutym 2011 roku, co świadczy o jego trwałym związku z serbską kulturą i historią.
Podsumowanie
Lazar Kostić to postać wielowymiarowa, której życie i działalność budzą wiele emocji i kontrowersji do dziś. Jako polityk współpracujący z okupantem, a jednocześnie jako nauczyciel akademicki i pisarz, pozostawił po sobie ślad zarówno na polu politycznym, jak i literackim. Jego prace dotyczące tożsamości narodowej Serbów oraz ich historii stanowią ważny element dyskusji o przeszłości Bałkanów. Mimo negatywnych konotacji związanych z jego współpracą z III Rzeszą, Kostić pozostaje postacią fascynującą dla badaczy historii Jugosławii oraz dla tych, którzy interesują się dynamiką narodowych tożsamości w regionie.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).